1. Czym jest HIV i AIDS?
HIV (ludzki wirus niedoboru odporności) atakuje układ immunologiczny, stopniowo osłabiając odporność organizmu.
AIDS to najcięższy etap nieleczonej infekcji HIV, prowadzący do poważnych infekcji i chorób nowotworowych.
Dzięki nowoczesnym terapiom osoby żyjące z HIV mogą prowadzić normalne życie, pracować, zakładać rodziny i funkcjonować społecznie bez ograniczeń.
2. Jak dochodzi do zakażenia HIV?
Do zakażenia może dojść przez kontakt z:
- krwią osoby zakażonej,
- nasieniem, wydzieliną pochwową, preejakulatem,
- mlekiem matki (podczas karmienia).
Zakażenie NIE przenosi się przez:
❌ dotyk,
❌ uścisk dłoni,
❌ korzystanie ze wspólnej toalety,
❌ naczynia, jedzenie, picie,
❌ kaszel czy kichanie.
3. Objawy HIV – czego nie wolno ignorować?
Bezpośrednio po zakażeniu mogą pojawić się objawy podobne do grypy:
- gorączka,
- powiększone węzły chłonne,
- bóle mięśni,
- wysypka.
Po tej fazie zakażenie może przebiegać latami bezobjawowo — dlatego tak ważne są regularne testy.
4. Jak wykrywa się HIV?
Najczęściej stosuje się:
- szybkie testy przesiewowe (wynik w 15–20 minut),
- testy laboratoryjne (antygen/anty-HIV),
- testy potwierdzające (Western blot/zbiorcze testy potwierdzające).
Test można wykonać anonimowo i bezpłatnie w wielu punktach konsultacyjno-diagnostycznych.
5. Leczenie HIV – jak wygląda?
Nowoczesne leczenie – terapia antyretrowirusowa (ARV) – umożliwia zatrzymanie namnażania wirusa.
Dzięki niej osoby żyjące z HIV:
- żyją tak długo jak osoby niezakażone,
- mogą normalnie pracować i funkcjonować,
- mają niewykrywalne obciążenie wirusem, co oznacza brak ryzyka transmisji (zasada: N=N – niewykrywalny = nieprzenoszący).
6. Jak zapobiegać zakażeniu HIV?
Najskuteczniejsze metody:
- bezpieczne współżycie (prezerwatywa),
- regularne testy,
- profilaktyka przedekspozycyjna (PrEP) dla osób o zwiększonym ryzyku,
- profilaktyka poekspozycyjna (PEP) – możliwa do 72 godzin po potencjalnym zakażeniu,
- używanie sterylnych narzędzi podczas zabiegów medycznych, kosmetycznych, tatuażu.
7. Dlaczego Światowy Dzień Walki z AIDS jest tak ważny?
Bo nadal:
- wiele osób boi się wykonać test,
- wokół HIV krąży dużo mitów,
- część zakażeń wykrywa się zbyt późno,
- osoby żyjące z HIV wciąż doświadczają stygmatyzacji.
Edukacja ratuje zdrowie i życie.
A empatia i wsparcie są równie ważne jak leczenie.
8. Gdzie się przebadać?
Badanie HIV można wykonać:
- anonimowo,
- bez skierowania,
- szybko i bezpłatnie.
Informacje o najbliższych punktach znajdziesz na stronach NFZ i Krajowego Centrum ds. AIDS.