Naukowcy wyróżniają cztery główne typy wirusa grypy: A, B, C i D. Różnią się one zakresem występowania, przebiegiem choroby i potencjałem epidemicznym.
1. Grypa typu A
To najbardziej zmienny i niebezpieczny typ wirusa. Występuje zarówno u ludzi, jak i u zwierząt – zwłaszcza ptaków i świń.
Wirus typu A potrafi łatwo mutować, tworząc nowe kombinacje genetyczne. To właśnie ten typ odpowiada za większość epidemii i pandemii grypy na świecie.
Najbardziej znane podtypy grypy typu A to:
- H1N1 – tzw. „świńska grypa”, która wywołała pandemię w 2009 roku,
- H3N2 – często występujący szczep sezonowy,
- H5N1 i H7N9 – tzw. „ptasia grypa”, głównie u drobiu, ale sporadycznie zakaża również ludzi.
Grypa typu A charakteryzuje się nagłym początkiem objawów, wysoką gorączką, bólem mięśni i stawów oraz silnym osłabieniem.
2. Grypa typu B
Występuje wyłącznie u ludzi, a jej przebieg jest zazwyczaj łagodniejszy niż w przypadku typu A.
Wirus grypy typu B nie powoduje pandemii, ale może prowadzić do lokalnych epidemii sezonowych, zwłaszcza zimą.
Istnieją dwa główne linie wirusa B:
- B/Yamagata,
- B/Victoria.
Obie linie mogą współwystępować w jednym sezonie, co sprawia, że coroczne szczepionki przeciw grypie często zawierają komponenty obu odmian.
3. Grypa typu C
Ten typ wirusa wywołuje łagodne infekcje dróg oddechowych, przypominające przeziębienie.
Zakażenia grypą typu C są rzadkie i zwykle przebiegają bez powikłań. Występują głównie u dzieci i nie prowadzą do epidemii.
4. Grypa typu D
To najmniej znany typ, występujący głównie u bydła i innych zwierząt gospodarskich.
Nie ma dowodów, że wirus grypy typu D może zakażać ludzi, dlatego nie stanowi bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia publicznego.
Mechanizm zakażenia wirusem grypy
Wirus grypy przenosi się drogą kropelkową – podczas kaszlu, kichania lub nawet rozmowy osoby zakażonej.
Wirusy mogą również osiadać na powierzchniach (np. klamkach, poręczach, telefonach), a następnie zostać przeniesione na błony śluzowe nosa, ust lub oczu przez dotyk.
Po wniknięciu do organizmu wirus:
- Atakuje komórki nabłonka dróg oddechowych,
- Namnaża się w nich, powodując ich zniszczenie,
- Wywołuje reakcję zapalną, co objawia się gorączką, bólem mięśni i uczuciem ogólnego rozbicia.
Okres wylęgania choroby wynosi zwykle 1–4 dni, a osoba zakażona może zarażać innych już na dzień przed wystąpieniem objawów i do kilku dni po ich ustąpieniu.