Każdy etap życia przynosi nowe wyzwania i doświadczenia. Menopauza u kobiet i andropauza u mężczyzn to naturalne procesy, które wpływają na ciało i emocje. Świadomość tych zmian pomaga je zaakceptować i dbać o zdrowie w dojrzałym wieku.
MENOPAUZA – naturalny etap w życiu kobiety
Czym jest menopauza?
Menopauza (klimakterium, przekwitanie) to naturalny proces biologiczny, który oznacza zakończenie okresu rozrodczego kobiety.
Rozpoznaje się ją wtedy, gdy przez 12 kolejnych miesięcy nie występuje miesiączka, a przyczyną nie jest żadna choroba ani leczenie.
Średni wiek wystąpienia menopauzy to około 50 lat (zazwyczaj między 45. a 55. rokiem życia).
Proces ten jest stopniowy i można w nim wyróżnić trzy etapy:
- Perimenopauza – kilka lat przed ostatnią miesiączką; wahania hormonalne, nieregularne cykle, pierwsze objawy.
- Menopauza – moment ustania miesiączkowania.
- Postmenopauza – czas po ostatniej miesiączce, kiedy ustabilizowany niski poziom hormonów może wpływać na organizm na wiele sposobów.
Przyczyny menopauzy
Menopauza wynika ze spadku poziomu żeńskich hormonów płciowych – estrogenów i progesteronu, produkowanych przez jajniki.
Wraz z wiekiem zmniejsza się liczba komórek jajowych, a jajniki stopniowo przestają pełnić funkcję hormonalną.
Brak równowagi hormonalnej wpływa nie tylko na układ rozrodczy, ale również na:
- układ nerwowy,
- sercowo-naczyniowy,
- kostny,
- metaboliczny i emocjonalny.
Objawy menopauzy
Objawy mogą być różne dla każdej kobiety, ale najczęściej obejmują:
Objawy fizyczne:
- uderzenia gorąca i poty nocne,
- nieregularne miesiączki,
- suchość pochwy i dyskomfort przy współżyciu,
- przyrost masy ciała, zwłaszcza w okolicach brzucha,
- wypadanie włosów, suchość skóry,
- kołatanie serca, zmęczenie, bezsenność.
Objawy emocjonalne i psychiczne:
- wahania nastroju, drażliwość,
- spadek koncentracji i pamięci,
- obniżenie libido,
- uczucie lęku lub przygnębienia.
Jak sobie radzić z objawami menopauzy?
Menopauza to nie choroba, lecz naturalny etap życia. Mimo to, zmiany hormonalne mogą wpływać na komfort i zdrowie kobiety.
Warto w tym czasie zadbać o siebie kompleksowo:
- regularnie kontrolować stan zdrowia (badania ginekologiczne, cytologia, mammografia, profil lipidowy, gęstość kości),
- dbać o zbilansowaną dietę bogatą w wapń, magnez i witaminę D,
- być aktywną fizycznie – minimum 30 minut ruchu dziennie,
- unikać palenia tytoniu i nadmiernego spożycia alkoholu,
- rozważyć terapię hormonalną (HTZ) – po konsultacji z lekarzem,
- korzystać ze wsparcia psychologicznego lub grup wsparcia.
ANDROPAUZA – męski odpowiednik menopauzy
Czym jest andropauza?
Andropauza, określana także jako męskie przekwitanie, to zespół zmian fizjologicznych i psychicznych wynikających z stopniowego spadku poziomu testosteronu – głównego hormonu płciowego u mężczyzn.
Proces ten przebiega wolniej niż u kobiet, często zaczyna się po 40. roku życia, a objawy narastają przez kolejne lata.
Nie każdy mężczyzna doświadcza andropauzy w takim samym stopniu – u niektórych zmiany są ledwie zauważalne, u innych wpływają wyraźnie na jakość życia.
Przyczyny andropauzy
Główną przyczyną jest zmniejszenie wydzielania testosteronu przez jądra.
Dodatkowo wpływ mają:
- stres i styl życia,
- otyłość i brak aktywności fizycznej,
- choroby przewlekłe (cukrzyca, nadciśnienie, miażdżyca),
- nadużywanie alkoholu,
- niedobory witamin (D, B12, cynku).
Objawy andropauzy
Objawy fizyczne:
- spadek libido i zaburzenia erekcji,
- zmniejszenie masy mięśniowej,
- zwiększenie ilości tkanki tłuszczowej,
- nadmierna potliwość, uderzenia gorąca,
- zmęczenie, osłabienie, bóle mięśni.
Objawy psychiczne:
- obniżony nastrój, drażliwość,
- spadek motywacji, koncentracji i pewności siebie,
- problemy ze snem,
- uczucie niepokoju lub depresja.
🩺 Jak postępować w okresie andropauzy?
Pierwszym krokiem jest świadomość i diagnostyka.
Warto zgłosić się do lekarza, który zleci badania poziomu testosteronu i innych hormonów, a następnie zaproponuje odpowiednie postępowanie.
Pomocne mogą być:
- zmiana stylu życia (dieta, aktywność, redukcja stresu),
- suplementacja witamin i minerałów,
- w niektórych przypadkach – terapia hormonalna testosteronem (TRT) pod kontrolą lekarza,
- rozmowa z psychologiem lub terapeutą.
Menopauza i andropauza – nie tylko hormony
Choć oba procesy wiążą się ze zmianami hormonalnymi, mają również wymiar emocjonalny, społeczny i relacyjny.
To czas, w którym warto spojrzeć na swoje zdrowie szerzej:
zadbać o ciało, umysł i relacje z bliskimi.
Współczesna medycyna oferuje wiele skutecznych metod łagodzenia objawów i poprawy jakości życia – ważne, by nie wstydzić się rozmawiać o tych tematach i regularnie korzystać z pomocy specjalistów.