Bezpłatna cytologia przysługuje kobietom w wieku od 25 do 64 roku życia raz na trzy lata.
Cytologia to badanie, które służy do wczesnego wykrywania raka szyjki macicy. Kobiety do tej pory w ramach bezpłatnego programu profilaktyki raka szyjki macicy mogły jedynie skorzystać z jednego badania – tradycyjnej cytologii. Polega ona na pobraniu komórek z szyjki macicy, a następnie ocenie ich stanu pod mikroskopem. Badanie to jest mniej dokładne i w wielu przypadkach nie wszystkie komórki nowotworowe zostają wykryte.
Teraz włączono do pakietu dwie nowe metody badawcze. Nie wymagają one Twojej ponownej wizyty u lekarza, ale – w razie stwierdzenia obecności wirusa HPV – pozwalają na uzyskanie odpowiedzi, czy grozi Ci złośliwy nowotwór.
Na czym polegają badania w nowym schemacie
Nowy zestaw badań obejmuje:
- test HPV HR z genotypowaniem HPV 16/18 – pozwala na wykrycie DNA lub RNA wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) o wysokim ryzyku onkogennym w wymazie z szyjki macicy Wirus ten jest częstą przyczyną raka szyjki macicy
- cytologię na podłożu płynnym (LBC) – jest to dokładniejsze badanie cytologiczne. Pobierany wymaz z szyjki macicy jest wkładany do specjalnego pojemnika z płynem. Powoduje to lepszą ochronę komórek, dzięki czemu badanie jest bardziej precyzyjne.
Dostępne są więc dwa rodzaje badań przesiewowych:
- schemat tradycyjny:
- klasyczna cytologia – wykonywana co 3 lata
- schemat nowy:
- test HPV HR z genotypowaniem, a w przypadku dodatniego wyniku testu HPV HR dodatkowo cytologia na podłożu płynnym (LBC) – wykonywany co 5 lat.
Przy dodatkowym badaniu wykorzystana zostanie ta sama próbka materiału.
Jak wygląda badanie
Lekarz ginekolog lub uprawniona położna przy użyciu jednorazowej szczoteczki pobiera wymaz z szyjki macicy. Jest on umieszczany w specjalnym pojemniku z płynem, który ma na celu ochronę komórek.
Następnie w laboratorium wymaz jest umieszczany w urządzeniu wyposażonym w filtr, który czyści wymaz z niepotrzebnych elementów (m.in. bakterii, krwinek czerwonych i śluzu).
Elementy płynne cytologii zwiększają dokładność badania oraz skracają czas oczekiwania na wyniki.
Jak przygotować się do badania:
- najlepiej, jeśli przyjdziesz na badanie zaraz po miesiączce, maksymalnie 4 dni po jej zakończeniu
- wstrzymaj się od współżycia przez kilka dni przed badaniem
- nie przyjmuj leków dopochwowych przed badaniem
- jeśli miałaś badanie ginekologiczne, odczekaj przynajmniej 1 dzień.
Czemu wirus HPV jest tak groźny
Rak szyjki macicy jest niemal stuprocentowo związany z zakażeniem wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV). Niewykryty i nieleczony może prowadzić do śmierci. Rocznie jest wykrywany u ponad 2200 kobiet, a 1400 z nich umiera z jego powodu.
Do zakażenia wirusem HPV najczęściej dochodzi drogą płciową. W ciągu swojego życia 80 proc. kobiet i mężczyzn było lub będzie zakażonych HPV.
Dlatego regularne badania są kluczowe dla wczesnego wykrywania i skutecznego leczenia raka szyjki macicy. Wczesne wykrycie zmian daje szansę na całkowite wyleczenie, obniżając umieralność na raka szyjki macicy.
źródło: pacjent.gov.pl