Ortopedia zajmuje się układem kostnym – jego wadami, nieprawidłowościami postawy, a także następstwem urazów i złamań kości. W obrębie zainteresowań tej dziedziny znajdują się również choroby przewlekłe układu ruchowego oraz prawidłowy rozwój dzieci i młodzieży.
Z usług poradni ortopedycznej korzystają osoby, u których zdiagnozowano dysfunkcje narządu ruchu – zarówno nabyte, jak i wrodzone.
Ortopeda – co to za specjalista?
Ortopeda jest lekarzem o specjalizacji z zakresu ortopedii i chirurgii urazowej, czyli traumatologii. Zajmuje się on zagadnieniami związanymi z układem ruchu i jego chorobami – ich rozpoznawaniem oraz leczeniem (zachowawczym, operacyjnym).
Ortopedia dziecięca – czym się zajmuje?
Niewiele osób zdaje sobie sprawę z tego, że nawet małe dzieci wymagają wizyt u ortopedy. Pierwsza z nich powinna odbyć się przed ukończeniem 4. tygodnia życia malucha, następna ok. 7-8 miesiąca, gdy dziecko zacznie samodzielnie siadać. Wskazana jest także wizyta w wieku ok. 2 lat, 6-7 lat oraz 11-13 lat.
Zadaniem ortopedy dziecięcego jest ocena narządu ruchu malucha. Specjalista sprawdza m.in. czy nie doszło do dysplazji stawów biodrowych. To wada wrodzona, która często jest diagnozowana wśród niemowląt. Do jej wykrycia konieczne jest wykonanie badania USG – najpóźniej do 6. tygodnia życia dziecka.
Ortopedia dziecięca zajmuje się m.in.:
- leczeniem wad wrodzonych oraz nabytych narządu ruchu niemowląt, dzieci i młodzieży,
- skrzywieniami kręgosłupa (m.in. skolioza, hiperlordoza, hiperkifoza),
- leczeniem płaskostopia podłużnego lub poprzecznego,
- leczeniem w przypadku kontuzji i urazów,
- profilaktyką wad postawy.
Ortopedia dla dorosłych – czym się zajmuje?
W przychodni ortopedycznej specjaliści zajmują się leczeniem różnorodnych schorzeń. Ortopedia dla dorosłych obejmuje zagadnienia z takich dziedzin jak:
- złamania i skręcenia,
- stłuczenia i zwichnięcia kończyn,
- minimalizowanie skutków niepełnosprawności (np. pacjenci z zaburzeniami chodu, po amputacji kończyny),
- choroby zapalne i zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa lub stawów (np. rwa kulszowa),
- dyskopatie,
- zmiany wynikające z przeciążenia stawów,
- choroba Scheuermanna (jałowa martwica kręgosłupa),
- choroba Olliera (chrzęstniakowatość),
- przykurcz Dupuytrena,
- choroby bioder,
- nowotwory kości,
- uszkodzenia nerwów obwodowych,
- wady postawy.
Lekarz ortopeda kwalifikuje również pacjenta na rehabilitację, gdy jego przypadek tego wymaga.
Kiedy należy udać się do ortopedy?
Wizyta w poradni ortopedycznej może odbyć się w ramach NFZ lub prywatnie. Często nawet osoby ubezpieczone korzystają z usług komercyjnych, aby uzyskać specjalistyczną konsultację. Ma to również związek, z tym że czas oczekiwania na taką wizytę może być wydłużony i wynosić nawet kilka-kilkanaście miesięcy.
Na konsultację do ortopedy należy udać się, gdy:
- doznaliśmy urazu układu ruchu (złamania, zwichnięcia, skręcenia),
- odczuwamy długotrwały, nawracający ból w obrębie kręgosłupa, stawów, ścięgien i mięśni,
- cierpimy z powodu problemów z ruchomością w stawach, obrzęków i bólów stawowych,
- borykamy się z dolegliwościami związanymi ze stawem barkowym, biodrowym lub kolanowym – zwłaszcza gdy te nie ustępują po czasie mimo stosowania doraźnych preparatów,
- mamy wadę postawy,
- mamy trudności z poruszaniem się – po dłuższym odpoczynku czy po przebudzeniu ze snu,
- cierpimy na choroby układu mięśniowego lub schorzenia metaboliczne dotykające układu ruchu,
- doszło do zakażenia tkanki kostnej i stawów,
- cierpimy z powodu nowotworu kości (najczęściej taka wizyta odbywa się w porozumieniu z onkologiem).
W przypadku najmłodszych pacjentów do ortopedy dziecięcego należy umówić się zaraz po narodzinach malucha. Dzięki temu możliwe będzie wykrycie wszelkich nieprawidłowości i wad, które można będzie szybciej skorygować. Jeżeli wszystko będzie w porządku, specjalista zaleci, kiedy pojawić się na kolejnej wizycie. Niemniej jednak należy obserwować swoją pociechę i zareagować, gdy m.in.:
- niemowlak nie bawi się swoimi rączkami i nóżkami, jest mało ruchliwy,
- jedna łopatka dziecka jest wyżej od drugiej,
- krzywo stawia stópki podczas chodzenia (2-3-letnie dziecko),
- jego kolanka robią się koślawa (3-letnie dziecko),
- jego stópka jest nieprawidłowo wysklepiona (4-5-letnie dziecko).
Aby udać się na wizytę do ortopedy w ramach NFZ, konieczne jest wcześniejsze uzyskanie skierowania od lekarza rodzinnego (wyjątkiem są nagłe urazy). Taka konsultacja jest bezpłatna, jednak wiąże się z koniecznością oczekiwania na termin. Warto udać się na wizytę prywatną, gdy czas oczekiwania jest długi. Nie należy bagatelizować żadnych dolegliwości ze strony układu ruchu, ponieważ w przyszłości może mieć to negatywne konsekwencje.