Rak prostaty, czyli gruczołu krokowego, to najczęściej występujący nowotwór złośliwy u mężczyzn w Polsce. Co roku diagnozuje się go u kilkunastu tysięcy pacjentów. Wczesne wykrycie daje bardzo dobre rokowania i możliwość pełnego wyleczenia, jednak przez długi czas choroba może przebiegać bezobjawowo. Dlatego tak ważna jest profilaktyka i regularne kontrole, szczególnie po 50. roku życia.
🔎 Kto jest w grupie ryzyka?
Choć rak prostaty może rozwinąć się u każdego mężczyzny, ryzyko znacząco wzrasta w przypadku:
- mężczyzn powyżej 50. roku życia
- osób, u których bliscy krewni (ojciec, brat, dziadek) chorowali na raka prostaty
- mężczyzn z nadwagą i otyłością
- osób prowadzących siedzący tryb życia
- niezdrowej diety (bogatej w tłuszcze zwierzęce i czerwone mięso)
⚠ Objawy, które powinny zaniepokoić
We wczesnym stadium choroba często nie daje żadnych dolegliwości. Z czasem mogą pojawić się:
- częste oddawanie moczu (zwłaszcza w nocy)
- trudności w rozpoczęciu mikcji
- słaby lub przerywany strumień moczu
- uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza
- ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu
- krew w moczu lub nasieniu
- ból w dolnej części pleców, biodrach lub miednicy
Niepokojące objawy zawsze warto skonsultować z lekarzem – szybka diagnoza może uratować życie.
🩺 Diagnostyka raka prostaty
Podstawowym badaniem przesiewowym jest oznaczenie stężenia PSA (antygen swoisty dla prostaty) we krwi. W przypadku nieprawidłowych wyników lub podejrzenia zmian lekarz może zlecić:
- badanie per rectum (przez odbytnicę)
- USG przezodbytnicze (TRUS)
- rezonans magnetyczny prostaty
- biopsję gruczołu krokowego
⚕ Leczenie
Leczenie raka prostaty jest dobierane indywidualnie – zależy od zaawansowania choroby, wieku pacjenta, stanu zdrowia i oczekiwanej długości życia. Możliwe metody to:
- aktywny nadzór (w przypadku wolno rozwijających się zmian)
- leczenie chirurgiczne – usunięcie gruczołu krokowego
- radioterapia
- hormonoterapia (ograniczająca działanie testosteronu)
- chemioterapia (w zaawansowanych przypadkach)
Dzięki postępowi medycyny wiele przypadków raka prostaty można skutecznie leczyć, zwłaszcza jeśli choroba zostanie wykryta wcześnie.
🛡 Profilaktyka – jak chronić zdrowie?
Choć nie da się całkowicie wyeliminować ryzyka, można je znacząco ograniczyć:
- wykonuj badanie PSA raz do roku (zwłaszcza po 50. r.ż.)
- stosuj zbilansowaną dietę (bogatą w warzywa, ryby, produkty pełnoziarniste)
- ogranicz spożycie czerwonego mięsa i tłuszczów nasyconych
- dbaj o regularną aktywność fizyczną
- unikaj nadwagi i otyłości